ហ្វេសប៊ុកពត៌មានខ្មែរសិរី
VISITOR
វេបសាយកំណាព្យល្អៗ
វេបសាយខ្មែរល្អៗ
វចនានុក្រម
គេហទំពរសម្រាប់រៀន IT
Showing posts with label ទឹកដីកម្ពុជា. Show all posts
Showing posts with label ទឹកដីកម្ពុជា. Show all posts
Friday, June 21, 2013
ភស្តុតាងចំនួនពីរ បង្ហាញថា កោះត្រល់ទើបតែបាត់បង់ក្រោយឆ្នាំ១៩៨០
ភស្តុតាងមួយទៀត គឺកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១២ សាក្សីជាអតីតអ្នកធ្លាប់បំពេញការងារនៅក្រសួងឃោសនាការ ក្នុងសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ អ្នកស្រី ស សៀក ហៅស៊ីម បានប្រាប់សវនាការសាលាក្តីខ្មែរក្រហមថា នៅក្នុងសម័យ ប៉ុល ពត(១៩៧៥-១៩៧៩) ទាហានវៀតណាម បានចូលវាយយកកោះត្រល់។
អ្នកស្រីបន្តថា មេដឹកនាំក្នុងរបបខ្មែរក្រហម បានអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនខ្មែរចូលរួមវាយវៀតណាម នៅពេលដែលទាហានវៀតណាមវាយកាន់កាប់កោះត្រល់ ៖ "យួនឈ្លានពាន ពេលនោះប្រជាជនខ្លាចបាត់បង់ទឹកដី ដូច្នេះវិទ្យុតែងតែមានការអប់រំ មានការដើម្បីដាស់អារម្មណ៍ឲ្យមានការឈឺចាប់ ការពារទឹកដីខ្លួនឯង"។
ដោយ ស៊ុន ណារិន ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី20 មិថុនា ឆ្នាំ2013 ម៉ោង09:34 VOD
ឯកសារជាសៀវភៅ និងសម្តីសាក្សីនៅសាលាក្តីខ្មែរក្រហម បានក្លាយជាភស្តុតាងដំបូង ក្នុងការសន្និដ្ឋានថា កោះត្រល់ ដែលកំពុងគ្រប់គ្រងដោយវៀតណាម គឺទើបតែបាត់បង់ក្រោយឆ្នាំ១៩៨០។
កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា(CWC) បានលើកយកឯកសារសៀវភៅមេរៀនភូមិវិទ្យាថ្នាក់ទី៧ នៃសម័យសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិត្យកម្ពុជា(១៩៧៩ដល់១៩៨៩) ដែលបង្ហាញពីប្រវត្តិកោះខ្មែរមួយចំនួន ត្រូវបានបាត់បង់ ពិសេសកោះត្រល់ ដែលមានន័យថា កោះត្រល់ គឺទើបតែបាត់បង់ក្រោយឆ្នាំ១៩៨០នោះទេ។
តំណាងក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក រ៉ុង ឈុន មានប្រសាសន៍ថា ប្រទេសកម្ពុជាមានសិទ្ធិពេញលេញ ក្នុងការទាមទារកោះត្រល់មកវិញ ដោយលោកស្នើឲ្យលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ធ្វើសំណើរទៅប្រទេសជាហត្ថលេខី នៃកិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងប៉ារីស ដើម្បីទាមទារ និងប្រគល់កោះត្រល់មកឲ្យកម្ពុជាវិញ ៖ "ខ្ញុំចង់ឲ្យរដ្ឋាភិបាល ត្រូវលើកបញ្ហាទាំងអស់នេះ ដាក់ជូនទៅប្រទេសម្ចាស់ហត្ថលេខី នៃកិច្ចព្រមព្រាងទីក្រុងប៉ារីស ស្តីពីបញ្ហាកម្ពុជា ថ្ងៃ២៣តុលាឆ្នាំ៩១ ពីព្រោះនៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រាងក្រុងប៉ារីស ស្តីពីបញ្ហាកម្ពុជាឆ្នាំ៩១ហ្នឹង បានចង្អុលបង្ហាញច្បាស់ បើសិនយើងជារដ្ឋ ដែលទទួលរងគ្រោះពីបណ្តាប្រទេសជិតខាង យើងត្រូវលើកបញ្ហាហ្នឹងទៅប្រទេសម្ចាស់ហត្ថលេខី ហើយក្នុងនាមជាពលរដ្ឋ បើនៅក្នុងខចែងហ្នឹងយើងមិនអាចលើកបញ្ហាការឈ្លានពានទៅ ម្ចាស់ប្រទេសហត្ថលេខីបានទេ មានតែអ្នកដឹកនាំដែលមានសិទ្ធិលើកបញ្ហាទាំងអស់នេះ"។
ភស្តុតាងមួយទៀត គឺកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១២ សាក្សីជាអតីតអ្នកធ្លាប់បំពេញការងារនៅក្រសួងឃោសនាការ ក្នុងសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ អ្នកស្រី ស សៀក ហៅស៊ីម បានប្រាប់សវនាការសាលាក្តីខ្មែរក្រហមថា នៅក្នុងសម័យ ប៉ុល ពត(១៩៧៥-១៩៧៩) ទាហានវៀតណាម បានចូលវាយយកកោះត្រល់។ អ្នកស្រីបន្តថា មេដឹកនាំក្នុងរបបខ្មែរក្រហម បានអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនខ្មែរចូលរួមវាយវៀតណាម នៅពេលដែលទាហានវៀតណាមវាយកាន់កាប់កោះត្រល់ ៖ "យួនឈ្លានពាន ពេលនោះប្រជាជនខ្លាចបាត់បង់ទឹកដី ដូច្នេះវិទ្យុតែងតែមានការអប់រំ មានការដើម្បីដាស់អារម្មណ៍ឲ្យមានការឈឺចាប់ ការពារទឹកដីខ្លួនឯង"។
ពាក់ព័ន្ធនឹងកោះត្រល់នេះ កាលពីថ្ងៃទី០៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១២ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានចូលបំភ្លឺក្នុងរដ្ឋសភាថា ការបាត់បង់កោះត្រល់ គឺបាត់តាំងពីឆ្នាំ១៩៣៩មកម្ល៉េះ នៅពេលដែលកម្ពុជានៅក្រោមអាណានិគមបារាំង ហើយត្រូវបានលោក Previe(ប្រេវីយេ) ជនជាតិបារាំងជាអ្នកគ្រប់គ្រងនៅតំបន់ឥណ្ឌូចិន បានកាត់កោះនោះឲ្យវៀតណាម។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានបន្ថែមថា អតីតព្រះមហាក្សត្រ ដែលជាអ្នកដឹកនាំប្រទេសនៅពេលនោះក៏ទទួលស្គាល់ថា កោះត្រល់ត្រូវបានប្រគល់ឲ្យវៀតណាមដែរ ហើយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថា ប្រសិនបើនរណាចង់ដណ្តើមយកកោះត្រល់វិញទៅដណ្តើមខ្លួនឯងចុះ លោកមិនទៅចូលរួមទេ ៖ "បន្ទាប់មកនៅឆ្នាំ១៩៦៤ សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ព្រះប្រមុខរដ្ឋនាពេលនោះ បានយកខ្សែប្រេវីយេឆ្នាំ១៩៣៩ ទៅតម្កល់នៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយស្នើសុំឲ្យអន្តរជាតិ និងប្រទេសសាម៉ី ទទួលស្គាល់ថាជាព្រំដែនសមុទ្ររវាងព្រំដែនកម្ពុជានិងវៀតណាម ចំណុចចុងក្រោយនេះ មានន័យថា កម្ពុជាឈប់ទាមទារយកកោះត្រល់មកវិញហើយ"។
បន្ទាប់ពីមានការរិះគន់ពីគណបក្សប្រឆាំង និងសង្គមស៊ីវិល លើការបាត់បង់កោះត្រល់នេះ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ក្នុងពិធីសម្ពោធសមិទ្ធផលនានាក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ជាថ្មីថា កម្ពុជាមិនអាចទាមទារទឹកដី ដែលបាត់បង់មកវិញបានទេ ៖ "បើ អស់លោកប្តឹងទៅតុលាការអន្តរជាតិយកមកបាន ប្រហែលជាសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ព្រះអង្គបានប្រើមធ្យោបាយនេះ យកមកវិញតាំងពីលោកឯងមិនទាន់មានកំណើតឯណោះ។ កម្ពុជាក្រោម បើព្រះអង្គយកបាន ព្រះអង្គយកតាំងពីព្រះអង្គ នៅគ្រងរាជ ឬនៅធ្វើព្រះប្រមុខរដ្ឋ មុនពេលគេធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់ព្រះអង្គ"។
សម្រាប់អ្នកច្បាប់ និងអ្នកវិភាគព្រឹត្តិការណ៍សង្គមកម្ពុជាមួយចំនួន ផ្តល់ការវិភាគផ្សេងៗគ្នាលើផ្លូវច្បាប់ ជុំវិញការទាមទារទឹកដីខ្មែរមកវិញនេះ។ អ្នកខ្លះថា កម្ពុជាមានឯកសារ បានតម្កល់នៅអង្គការសហប្រជាជាតិឆ្នាំ១៩៦៤ ជាភស្តុតាងផ្លូវច្បាប់ដ៏រឹងមាំសម្រាប់កម្ពុជា ប្តឹងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិឲ្យពិនិត្យសើរើទឹកដី ដែលកម្ពុជាបាត់បង់។ ប៉ុន្តែអ្នកច្បាប់ខ្លះទៀតថា ការទាមទារទឹកដី ដែលបាត់បង់ដោយផ្អែកតែទៅលើច្បាប់អន្តជាតិ ឬផែនទីមិនគ្រប់គ្រាន់នោះទេ ហើយមិនងាយនឹងទទួលលទ្ធផលទ្បើយ។
អនុប្រធាននៃអគ្គលេខាធិការដ្ឋានអចិន្ត្រៃយ៍ នៃអាជ្ញាធរជាតិទទួលបន្ទុកកិច្ចការព្រំដែនកម្ពុជា លោកស្រី កុយ ពិសី មានប្រសាសន៍ថា ការលើកឡើងរបស់ លោក រ៉ុង ឈុន ជាមតិរបស់អ្នកប្រឆាំងតែប៉ុណ្ណោះ ដោយប្រតិកម្មថា ពួកគេមិនដែលមើលឃើញពីចំណុចល្អរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ៖ "ខ្ញុំក៏ក្មេងសម័យក្រោយ៧មករាដែរ ខ្ញុំអត់ដែលបានរៀនពីសៀវភៅហ្នឹង ខ្ញុំក៏អត់បានទាន់ឃើញដែរ ពិសេសមតិពួកគាត់ហ្នឹងអត់មានអីថ្មីទេ រឿងហ្នឹងគាត់និយាយតាំងពីដើមរហូតមកដល់ឥឡូវ ទោះបីរាជរដ្ឋាភិបាល សម្តេចនាយកលោកបង្ហាញភស្តុតាងគ្រប់បែបយ៉ាង តែវានៅតែមានបញ្ហាហ្នឹង ខ្ញុំក៏គ្មានអ្វីបកស្រាយ ជាងការលើកឡើងរបស់សម្តេចនាយកលោកបានប្រាប់អស់ហើយទៅមតិមហាជន។ ទស្សនៈគាត់ប្រឆាំង គាត់ប្រឆាំងផ្កាប់មុខដល់ថ្ងៃស្លាប់ ទោះបីយើងពន្យល់ម៉េច ប្រាប់យ៉ាងម៉េច ក៏ដោយ"។
សម្រាប់អ្នកប្រវត្ដិសាស្ដ្រ និងជាសាស្ដ្រាចារ្យនៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ លោក សំបូរ ម៉ាណ្ណារ៉ា មានប្រសាសន៍ថា ឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ ឬសៀវភៅសិក្សាមួយចំនួនរបស់ខ្មែរ ក្រោយសម័យខ្មែរក្រហមមានលក្ខណៈស្មុគស្មាញ ដែលភាគច្រើនសរសេរឡើងមិនមានឯកសារយោងច្បាស់លាស់ ៖ "បញ្ហាពិតគឺ នៅតែមាន គឺពិតរបស់ប្រវត្តិសាស្ត្រដែលសៀវភៅនោះបានសរសេរ ប៉ុន្តែវាមិនពិតក្នុងបរិបថប្រវត្តិសាស្ត្រទូទៅ ឧទាហរណ៍ ឥឡូវសៀវភៅនៅសម័យសាធារណរដ្ឋប្រជាជនកម្ពុជា បានសរសេរមែន តើអ្នកណាថាមិនពិត បើសរសេរមែនហ្នឹង ក៏ប៉ុន្តែវាជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការសរសេរសៀវភៅនៅសម័យនោះតែ ប៉ុណ្ណឹង ក៏ប៉ុន្តែបើយើងនិយាយអំពីបរិបថនៃប្រវត្តិសាស្ត្រទូទៅដែលយើង បានធ្វើការសិក្សា ឬក៏យើងប្រៀបធៀបជាមួយឯកសារច្រើនទៀត យើងនឹងមិនឃើញធាតុពិតនោះទេ អញ្ចឹងអាមិនឃើញធាតុពិតនោះហើយ ដែលជាបញ្ហារបស់យើង វាអាចធ្វើឲ្យពុលប្រវត្តិសាស្ត្រ"។
កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១២ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្មរ៉ែ និងថាមពលក្នុងរបបសង្គមរាស្ត្រនិយម លោក ស៊ាន ប៉េងសែ ដែលជាអ្នកសហការគូសផែនទីគោគ និងសមុទ្រ កម្ពុជាជាមួយរដ្ឋការបារាំង បានពន្យល់ពីកោះត្រល់ថា ៖ "សុំបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់សន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ៨២ហ្នឹង គឺលោក ហ៊ុន សែន បានទទួលស្គាល់កោះពូលូប៉ង់ស្សង់ កោះត្រល់ជារបស់យួន យួនបានទទួលស្គាល់កោះពូលូវៃ ជារបស់ខ្ញុំ ហើយកោះពូលូវៃហ្នឹង គឺខ្ញុំខ្លួនឯងហ្នឹង ជំនាន់មិត្ត៧០ហ្នឹង ខ្ញុំបានទៅធ្វើការនៅក្នុងហ្នឹង នៅកោះហ្នឹងផង ហើយជំនាន់ដែលបារាំង៧០ហ្នឹង គាត់ធ្វើខួងប្រេងកាតហ្នឹង គាត់យកកោះពូលូវៃហ្នឹង សំរាប់ធ្វើជាមូលដ្ឋានរបស់គាត់ ដូចជាចុះអេលីកុបទែរ ដូចជាធ្វើផែ"។
ឯកសារបង្ហាញថា កោះត្រល់ ដែលវៀតណាមហៅថា ភូក្វុក (Phu Quoc) មានផ្ទៃដីទំហំ៥៤០គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ជិតស្មើនឹងប្រទេសសិង្ហបុរី ដែលមានទំហំ ៥៨១គីឡូម៉ែត្រក្រឡា៕
ភស្តុតាងចំនួនពីរ បង្ហាញថា កោះត្រល់ទើបតែបាត់បង់ក្រោយឆ្នាំ១៩៨០
ភស្តុតាងមួយទៀត គឺកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១២ សាក្សីជាអតីតអ្នកធ្លាប់បំពេញការងារនៅក្រសួងឃោសនាការ ក្នុងសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ អ្នកស្រី ស សៀក ហៅស៊ីម បានប្រាប់សវនាការសាលាក្តីខ្មែរក្រហមថា នៅក្នុងសម័យ ប៉ុល ពត(១៩៧៥-១៩៧៩) ទាហានវៀតណាម បានចូលវាយយកកោះត្រល់។
Saturday, June 15, 2013
បណ្ដាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ជាង ១០០នាក់ នៅខេត្តកំពង់ធំ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ចុះល្បាតព្រៃដើម្បីទាមទារឲ្យក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ស៊ី.អ.ស៊ី.ខេ (CRCK) គោរពកិច្ចសន្យាដែលធ្លាប់ប្រាប់ថា នឹងបញ្ឈប់ការឈូសឆាយដីព្រៃសហគមន៍។
ដោយ វណ្ណ វិចារ
2013-06-15
-->
ដោយ វណ្ណ វិចារ
2013-06-15
ក្រុមអ្នកភូមិដែលមកតវ៉ាដើម្បីទប់ស្កាត់ការកាប់បំផ្លាញ
ព្រៃឈើនៅតំបន់ព្រៃឡង់ ស្ថិតក្នុងខេត្តកំពង់ធំ
កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១១។
RFA/Kim Peou
ក្រុមប្រជាពលរដ្ឋបញ្ជាក់ថា ដំណើរល្បាតព្រៃរបស់ប្រជាសហគមន៍ រកឃើញថា ក្រុមហ៊ុន ស៊ី.អ.ស៊ី.ខេ នៅតែបំផ្លាញព្រៃឈើសហគមន៍ និងរំលោភបំពានលើដីចម្ការរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដោយមិនមានសំណងសមរម្យនៅ ឡើយ។
ក្រុមប្រជាសហគមន៍នៅខេត្តកំពង់ធំ បញ្ចប់កិច្ចការល្បាតព្រៃឡង់ហើយនៅល្ងាចម៉ោង៥ និង ៣០នាទី បន្ទាប់ពីពួកគេចេញល្បាតព្រៃតាំងពីព្រលឹមរួចមក។ ក្រុមសហគមន៍បញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ស៊ី.អ.ស៊ី.ខេ មិនបានគោរពកិច្ចសន្យារបស់ខ្លួនទេ។
សមាជិកប្រជាសហគមន៍ លោក ហឿន សុភាព ដែលបានចុះល្បាតព្រៃពេញមួយថ្ងៃនោះ ឲ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ស៊ី.អ.ស៊ី.ខេ នៅតែមានសកម្មភាពកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ និងរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ដូចជា កាប់ព្រៃឈើនៅតំបន់ព្រៃស្រោង កាប់ព្រៃសហគមន៍សណ្ដាន់ និងរំលោភយកចម្ការស្វាយចន្ទីរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ លោកបន្តថា ប្រជាសហគមន៍មានបំណងចង់ឲ្យអាជ្ញាធរ និងក្រុមហ៊ុន ផ្តល់សំណងជូនពលរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់ និងបញ្ឈប់រាល់ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ។
ប្រជាសហគមន៍ដែលចុះល្បាតព្រៃឡង់ បញ្ជាក់ថា ក្រុមល្បាតមិនបានជួបគ្រឿងចក្រ និងរណារយន្តដែលបានកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើអស់ជាច្រើនរយហិកតារនោះទេ។ ប៉ុន្តែ ឃើញមានស្នាមឈូសឆាយ និងកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើថ្មីៗជាច្រើនកន្លែង។
វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងអាជ្ញាធរស្រុកសណ្ដាន់ និងក្រុមហ៊ុន ស៊ី.អ.ស៊ី.ខេ បានទេ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៣។
ទោះយ៉ាងណាក្តី នៅក្នុងកំឡុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៣ ក្នុងការតវ៉ារបស់បណ្ដាញសហគមន៍ ត្រូវបានលោក ស៊ឹម វណ្ណា អភិបាលស្រុកសណ្ដាន់ បានចុះហត្ថលេខាលើលិខិតមួយច្បាប់ ចុះថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៣ ដោយក្នុងខ្លឹមសារលិខិតបញ្ជាក់ថា អាជ្ញាធរសន្យាថានឹងដោះស្រាយបញ្ហាការរំលោភដីស្រែចម្ការជូនពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែមិនទាន់មានដំណោះស្រាយនៅឡើយ។
ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ មន្ត្រីសម្របសម្រួលគម្រោងរបស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោក ឈឹម សាវុធ ដែលឃ្លាំមើលការល្បាតព្រៃឡង់របស់ពលរដ្ឋ បញ្ជាក់ថា ក្រុមប្រជាសហគមន៍មិនបានចាត់វិធានការទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើនោះ ទេ តែមានបំណងចង់ជួបតំណាងក្រុមហ៊ុនតទល់គ្នា ដើម្បីសាកសួរពីការបំផ្លាញព្រៃឈើប៉ុណ្ណោះ។ លោកបន្តថា ក្រុមអាជ្ញាធរបានត្រៀមកម្លាំងសមត្ថកិច្ចចម្រុះរាប់សិបនាក់នៅមុខ ផ្លូវចូលក្រុមហ៊ុន ស៊ី.អ.ស៊ី.ខេ ដើម្បីរារាំងពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែមិនមានការប៉ះទង្គិចណាមួយទេ ដោយសារប្រជាសហគមន៍ធ្វើដំណើរវាងផ្លូវនោះ។
សេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ប្រជាសហគមន៍ ឲ្យដឹងថា ចាប់ពីឆ្នាំ២០០៩ ដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ក្រុមហ៊ុនបានធ្វើការឈូសឆាយដីព្រៃស្រោង ក្នុងតំបន់ព្រៃឡង់ ស្រុកសណ្ដាន់ ប៉ះពាល់ដូចជា ដើមច្បោះជ័រ អស់រាប់ម៉ឺនដើម ដីព្រៃសហគមន៍ក្បាលតាគង់ ដីព្រៃសហគមន៍ក្បាលអូរត្នោត និងដីស្រែចម្ការរបស់បណ្ដាញសហគមន៍ដោយគ្មានសំណង៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
ក្រុមប្រជាសហគមន៍នៅខេត្តកំពង់ធំ បញ្ចប់កិច្ចការល្បាតព្រៃឡង់ហើយនៅល្ងាចម៉ោង៥ និង ៣០នាទី បន្ទាប់ពីពួកគេចេញល្បាតព្រៃតាំងពីព្រលឹមរួចមក។ ក្រុមសហគមន៍បញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ស៊ី.អ.ស៊ី.ខេ មិនបានគោរពកិច្ចសន្យារបស់ខ្លួនទេ។
សមាជិកប្រជាសហគមន៍ លោក ហឿន សុភាព ដែលបានចុះល្បាតព្រៃពេញមួយថ្ងៃនោះ ឲ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ស៊ី.អ.ស៊ី.ខេ នៅតែមានសកម្មភាពកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ និងរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ដូចជា កាប់ព្រៃឈើនៅតំបន់ព្រៃស្រោង កាប់ព្រៃសហគមន៍សណ្ដាន់ និងរំលោភយកចម្ការស្វាយចន្ទីរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ លោកបន្តថា ប្រជាសហគមន៍មានបំណងចង់ឲ្យអាជ្ញាធរ និងក្រុមហ៊ុន ផ្តល់សំណងជូនពលរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់ និងបញ្ឈប់រាល់ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ។
ប្រជាសហគមន៍ដែលចុះល្បាតព្រៃឡង់ បញ្ជាក់ថា ក្រុមល្បាតមិនបានជួបគ្រឿងចក្រ និងរណារយន្តដែលបានកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើអស់ជាច្រើនរយហិកតារនោះទេ។ ប៉ុន្តែ ឃើញមានស្នាមឈូសឆាយ និងកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើថ្មីៗជាច្រើនកន្លែង។
វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងអាជ្ញាធរស្រុកសណ្ដាន់ និងក្រុមហ៊ុន ស៊ី.អ.ស៊ី.ខេ បានទេ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៣។
ទោះយ៉ាងណាក្តី នៅក្នុងកំឡុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៣ ក្នុងការតវ៉ារបស់បណ្ដាញសហគមន៍ ត្រូវបានលោក ស៊ឹម វណ្ណា អភិបាលស្រុកសណ្ដាន់ បានចុះហត្ថលេខាលើលិខិតមួយច្បាប់ ចុះថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៣ ដោយក្នុងខ្លឹមសារលិខិតបញ្ជាក់ថា អាជ្ញាធរសន្យាថានឹងដោះស្រាយបញ្ហាការរំលោភដីស្រែចម្ការជូនពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែមិនទាន់មានដំណោះស្រាយនៅឡើយ។
ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ មន្ត្រីសម្របសម្រួលគម្រោងរបស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោក ឈឹម សាវុធ ដែលឃ្លាំមើលការល្បាតព្រៃឡង់របស់ពលរដ្ឋ បញ្ជាក់ថា ក្រុមប្រជាសហគមន៍មិនបានចាត់វិធានការទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើនោះ ទេ តែមានបំណងចង់ជួបតំណាងក្រុមហ៊ុនតទល់គ្នា ដើម្បីសាកសួរពីការបំផ្លាញព្រៃឈើប៉ុណ្ណោះ។ លោកបន្តថា ក្រុមអាជ្ញាធរបានត្រៀមកម្លាំងសមត្ថកិច្ចចម្រុះរាប់សិបនាក់នៅមុខ ផ្លូវចូលក្រុមហ៊ុន ស៊ី.អ.ស៊ី.ខេ ដើម្បីរារាំងពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែមិនមានការប៉ះទង្គិចណាមួយទេ ដោយសារប្រជាសហគមន៍ធ្វើដំណើរវាងផ្លូវនោះ។
សេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ប្រជាសហគមន៍ ឲ្យដឹងថា ចាប់ពីឆ្នាំ២០០៩ ដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ក្រុមហ៊ុនបានធ្វើការឈូសឆាយដីព្រៃស្រោង ក្នុងតំបន់ព្រៃឡង់ ស្រុកសណ្ដាន់ ប៉ះពាល់ដូចជា ដើមច្បោះជ័រ អស់រាប់ម៉ឺនដើម ដីព្រៃសហគមន៍ក្បាលតាគង់ ដីព្រៃសហគមន៍ក្បាលអូរត្នោត និងដីស្រែចម្ការរបស់បណ្ដាញសហគមន៍ដោយគ្មានសំណង៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
បណ្ដាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ជាង ១០០នាក់ នៅខេត្តកំពង់ធំ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ចុះល្បាតព្រៃដើម្បីទាមទារឲ្យក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ស៊ី.អ.ស៊ី.ខេ (CRCK) គោរពកិច្ចសន្យាដែលធ្លាប់ប្រាប់ថា នឹងបញ្ឈប់ការឈូសឆាយដីព្រៃសហគមន៍។
Tuesday, June 4, 2013
Khmer Krom in Cambodia Mark Loss of Their Homeland
 |
| Khmer Krom monks pray at a pagoda in Phnom Penh at a 2007 rally to demand the release of a monk arrested for allegedly organizing an anti-Vietnam demonstration in Cambodia. AFP |
Nearly 1,000 ethnic Khmer Krom living in Cambodia on Tuesday marked the 64th anniversary of the loss of their territory to Hanoi amid calls to protect the rights of the remaining members of the group in Vietnam.
Thach Setha, president of the Khmer Kampuchea Krom Community (KKKC) in Cambodia, spoke at a rally in Phnom Penh urging the Vietnamese government to “end the persecution of Khmer Krom” and to protect the group’s indigenous rights.
More than 1 million Khmer Krom live in southern Vietnam’s lower Mekong delta region, which Cambodians sometimes call "Kampuchea Krom," or "Lower Cambodia." As Khmers, they are ethnically similar to most Cambodians, and are considered outsiders in Vietnam, where they face social persecution and strict religious controls.
The group contends that its traditional homeland was part of Cambodia before it became part of French Cochin-China and was later handed over to the Vietnamese following the French withdrawal from the area following the Indochina war in 1955.
But Thach Setha, who is also a member of parliament for the opposition Sam Rainsy Party (SRP) in Cambodia, told RFA’s Khmer Service that the Khmer Krom were not asking for their territory to be returned to them.
“This is what not what we are asking from the Vietnamese government, which always says that the Khmer Krom want to claim Khmer Kampuchea Krom back," he said.
He said that any discussions regarding the return of Kampuchea Krom to Cambodia would have to take place between the Cambodian and Vietnamese governments.
One of the most important seaports of Kampuchea Krom was once called Prey Nokor, but is now known as Ho Chi Minh City—the financial hub of Vietnam and one of the most bustling metropolises in Southeast Asia.
SRP lawmaker Son Chhay, who participated in Tuesday’s gathering, said that Cambodia must use its close relations with Vietnam to persuade Hanoi to provide greater rights to the Khmer Krom.
“[Cambodia’s] government must ensure the protection of the country’s territory and the rights of the people,” Son Chhay said.
The Vietnamese Embassy in Cambodia could not be reached for comment.
International protests
The gathering in Cambodia came as around 300 Khmer Krom in Australia and 250 in the U.S. staged protests in front of the Vietnamese embassies in Canberra and Washington, respectively, demanding the release of two Khmer Krom Buddhist monks and two laymen who were arrested last month following accusations of anti-state activity.
According to the Khmers Kampuchea-Krom Federation, monks Lieu Ny and Thach Thuol were arrested along with laymen Thach Phum Rich and Thach Tha on May 16 at the Ta Set temple in Vietnam’s Soc Trang province.
The state-controlled Patriotic United Buddhist Association of Soc Trang province had announced two days before that they would force the monks to defrock, declaring in a statement by Buddhist leader Duong Nhon that the two men had used phones and the Internet to give interviews and transmit “fabricated information” about Vietnamese state policy toward the Khmer Krom minority.
The whereabouts and well-being of the four men from Ta Set temple are unknown.
The Khmer Krom protesters in Australia and the U.S. also called for the reinstatement of a third Khmer monk, Ly Chanh Da of Vinh Chau’s Prey Chop temple, who was defrocked by local police on May 16 and thrown unconscious into the street, according to the Khmers Kampuchea-Krom Federation.
Persecution
U.S.-based Human Rights Watch (HRW) has said the Khmer Krom face serious restrictions on freedom of expression, assembly, association, information, and movement in Vietnam.
The Vietnamese government has banned Khmer Krom human rights publications and tightly controls the Theravada Buddhism by the minority, which sees the religion as a foundation of their distinct culture and ethnic identity.
In 2007, the Vietnamese government suppressed protests by over 200 ethnic Khmer Buddhist monks in Suc Trang who were calling for religious freedom and more Khmer-language education.
On the other side of the border, the Khmer Krom who leave Vietnam for Cambodia remain one of the country’s “most disenfranchised groups,” HRW said.
Because they are often perceived as Vietnamese by Cambodians, many Khmer Krom in Cambodia face social and economic discrimination.
They also face hurdles in legalizing their status in the country, as despite promises to treat them as Cambodian citizens, authorities have failed to grant many Khmer Krom citizenship or residence rights, according to HRW.
Reported by Tin Zakariya for RFA’s Khmer Service and by RFA’s Vietnamese Service. Translated by Samean Yun. Written in English by Joshua Lipes.
Khmer Krom in Cambodia Mark Loss of Their Homeland
|
| Khmer Krom monks pray at a pagoda in Phnom Penh at a 2007 rally to demand the release of a monk arrested for allegedly organizing an anti-Vietnam demonstration in Cambodia. AFP |
Nearly 1,000 ethnic Khmer Krom living in Cambodia on Tuesday marked the 64th anniversary of the loss of their territory to Hanoi amid calls to protect the rights of the remaining members of the group in Vietnam.
Thach Setha, president of the Khmer Kampuchea Krom Community (KKKC) in Cambodia, spoke at a rally in Phnom Penh urging the Vietnamese government to “end the persecution of Khmer Krom” and to protect the group’s indigenous rights.
More than 1 million Khmer Krom live in southern Vietnam’s lower Mekong delta region, which Cambodians sometimes call "Kampuchea Krom," or "Lower Cambodia." As Khmers, they are ethnically similar to most Cambodians, and are considered outsiders in Vietnam, where they face social persecution and strict religious controls.
The group contends that its traditional homeland was part of Cambodia before it became part of French Cochin-China and was later handed over to the Vietnamese following the French withdrawal from the area following the Indochina war in 1955.
But Thach Setha, who is also a member of parliament for the opposition Sam Rainsy Party (SRP) in Cambodia, told RFA’s Khmer Service that the Khmer Krom were not asking for their territory to be returned to them.
“This is what not what we are asking from the Vietnamese government, which always says that the Khmer Krom want to claim Khmer Kampuchea Krom back," he said.
He said that any discussions regarding the return of Kampuchea Krom to Cambodia would have to take place between the Cambodian and Vietnamese governments.
One of the most important seaports of Kampuchea Krom was once called Prey Nokor, but is now known as Ho Chi Minh City—the financial hub of Vietnam and one of the most bustling metropolises in Southeast Asia.
SRP lawmaker Son Chhay, who participated in Tuesday’s gathering, said that Cambodia must use its close relations with Vietnam to persuade Hanoi to provide greater rights to the Khmer Krom.
“[Cambodia’s] government must ensure the protection of the country’s territory and the rights of the people,” Son Chhay said.
The Vietnamese Embassy in Cambodia could not be reached for comment.
International protests
The gathering in Cambodia came as around 300 Khmer Krom in Australia and 250 in the U.S. staged protests in front of the Vietnamese embassies in Canberra and Washington, respectively, demanding the release of two Khmer Krom Buddhist monks and two laymen who were arrested last month following accusations of anti-state activity.
According to the Khmers Kampuchea-Krom Federation, monks Lieu Ny and Thach Thuol were arrested along with laymen Thach Phum Rich and Thach Tha on May 16 at the Ta Set temple in Vietnam’s Soc Trang province.
The state-controlled Patriotic United Buddhist Association of Soc Trang province had announced two days before that they would force the monks to defrock, declaring in a statement by Buddhist leader Duong Nhon that the two men had used phones and the Internet to give interviews and transmit “fabricated information” about Vietnamese state policy toward the Khmer Krom minority.
The whereabouts and well-being of the four men from Ta Set temple are unknown.
The Khmer Krom protesters in Australia and the U.S. also called for the reinstatement of a third Khmer monk, Ly Chanh Da of Vinh Chau’s Prey Chop temple, who was defrocked by local police on May 16 and thrown unconscious into the street, according to the Khmers Kampuchea-Krom Federation.
Persecution
U.S.-based Human Rights Watch (HRW) has said the Khmer Krom face serious restrictions on freedom of expression, assembly, association, information, and movement in Vietnam.
The Vietnamese government has banned Khmer Krom human rights publications and tightly controls the Theravada Buddhism by the minority, which sees the religion as a foundation of their distinct culture and ethnic identity.
In 2007, the Vietnamese government suppressed protests by over 200 ethnic Khmer Buddhist monks in Suc Trang who were calling for religious freedom and more Khmer-language education.
On the other side of the border, the Khmer Krom who leave Vietnam for Cambodia remain one of the country’s “most disenfranchised groups,” HRW said.
Because they are often perceived as Vietnamese by Cambodians, many Khmer Krom in Cambodia face social and economic discrimination.
They also face hurdles in legalizing their status in the country, as despite promises to treat them as Cambodian citizens, authorities have failed to grant many Khmer Krom citizenship or residence rights, according to HRW.
Reported by Tin Zakariya for RFA’s Khmer Service and by RFA’s Vietnamese Service. Translated by Samean Yun. Written in English by Joshua Lipes.
Subscribe to:
Posts
(Atom)
